(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 117

॥ శ్రీః ॥
3.117. అధ్యాయః 117
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
రామేణ రేణుకాయాం మానసికవ్యభిచారదర్శినః పితుర్జమదగ్నేర్నియోగాత్కుఠారేణ తస్యాః కంఠచ్ఛేదనం ॥ 1 ॥
జమదగ్నినా పుత్రప్రార్థనయా రేణుకాయాః పునరుజ్జీవనం ॥ 2 ॥
రామాసంనిధానే జమదగ్న్యాశ్రమముపాగతేన కార్తవీర్యార్జునేన తదీయహోమధేనువత్సాహరణపూర్వకం తదాశ్రమపీడనం ॥ 3 ॥
తత ఆగతేన రామేణ కార్తవీర్యే యుధి నిహతే తదీయై రామాసంనిధానే జమదగ్నేర్వధః ॥ 4 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

అకృతవ్రణ ఉవాచ। 3-117-0x(2089)(20528)
స వేదాధ్యయనే యుక్తో జమదగ్నిర్మహాతపాః।
తపస్తేపే తతో దేవాన్నియమాద్వశమానయత్ ॥ 3-117-1(20529)
స ప్రసేనజితం రాజన్నధిగంయ నరాధిపం।
రేణుకాం వరయామాస స చ తస్మై దదౌ నృపః ॥ 3-117-2(20530)
రేణుకాం త్వథ సంప్రాప్య భార్యాం భార్గవనందనః।
ఆశ్రమస్థస్తయా సార్ధం తపస్తేపేఽనుకూలయా ॥ 3-117-3(20531)
తస్యాః కుమారాశ్చత్వారో జజ్ఞిరే రామపంచమాః।
సర్వేషామజఘన్యస్తు రామ ఆసీంజఘన్యజః ॥ 3-117-4(20532)
ఫలాహారేషు సర్వేషు గతేష్వథ సుతేషు వై।
రేణుకా స్నాతుమగమత్కదాచిన్నియతవ్రతా ॥ 3-117-5(20533)
సా తు చిత్రరథం నామ మార్తికావతకం నృపం।
దదర్శ రేణుకా రాజన్నాగచ్ఛంతీ యదృచ్ఛయా ॥ 3-117-6(20534)
క్రీడంతం సలిలే దృష్ట్వా సభార్యం పద్మమాలినం।
ఋద్ధిమంతం తతస్తస్య స్పృహయామాస రేణుకా ॥ 3-117-7(20535)
వ్యభిచారాచ్చ తస్మాత్సా క్లిన్నాంభసి విచేతనా।
`అంతరిక్షాన్నిపతితా నర్మదాయాం మహాహ్రదే ॥ 3-117-8(20536)
ఉతీర్య చాపి సా యత్నాజ్జగామ భరతర్షభ'।
ప్రవివేశాశ్రమం త్రస్తా తాం వై భర్తాన్వబుధ్యత ॥ 3-117-9(20537)
స తాం దృష్ట్వాచ్యుతాంధైర్యాద్బ్రాహ్ంయా లక్ష్ంయా వివర్జితాం।
శ్రిక్శబ్దేన మహాతేజా గర్హయామాస వీర్యవాన్ ॥ 3-117-10(20538)
తతో జ్యేష్ఠో జామదగ్న్యో రుమణ్వాన్నామ నామతః।
ఆజగామ సుషేణశ్చ వసుర్విశ్వావసుస్తథా ॥ 3-117-11(20539)
తానానుపూర్వ్యాద్భగవాన్వధే మాతురచోదయత్।
న చ తే జాతసంమోహాః కించిదూచుర్విచేతసః ॥ 3-117-12(20540)
తతః శశాప తాన్క్రోధాత్తే శప్తాశ్చైతనాం జహుః।
మృగపక్షిసధర్మాణః క్షిప్రమాసంజడోపమాః ॥ 3-117-13(20541)
తతో రామోఽభ్యయాత్పశ్చాదాశ్రమం పరవీరహా।
తమువాచ మహామన్యుర్జమదగ్నిర్మహాతపాః ॥ 3-117-14(20542)
జహీమాం మాతరం పాపాం మా చ పుత్ర వ్యథాం కృథాః।
తత ఆదాయ పరశుం రామో మాతు శిరోఽహరత్ ॥ 3-117-15(20543)
తతస్తస్య మహారాజ జమదగ్నేర్మహాత్మనః।
కోపోఽభ్యగచ్ఛత్సహసా ప్రసన్నశ్చాబ్రవీదిదం ॥ 3-117-16(20544)
మమేదం వచనాత్తాత కృతం తే కర్మ దుష్కరం।
వృణీష్వ కామాంధర్మజ్ఞ యావతో వాంఛసే హృదా ॥ 3-117-17(20545)
స వవ్రే మాతురుత్థానమస్మృతిం చ వధస్య వై।
పాపేన తేన చాస్పర్శం భ్రాతౄణాం ప్రకృతిం తథా ॥ 3-117-18(20546)
అప్రతిద్వంద్వతాం యుద్ధే దీర్ఘమాయుశ్చ భారత।
దదౌ చ సర్వాన్కామాంస్తాంజమదగ్నిర్మహాతపాః ॥ 3-117-19(20547)
కదాచిత్తు తథైవాస్య వినిష్క్రాంతాః సుతాః ప్రభో।
అథానూపపతిర్వీరః కార్తవీర్యోఽభ్యవర్తత ॥ 3-117-20(20548)
తమాశ్రమపదం ప్రాప్తమృషిరర్ధ్యాత్సమార్చయత్।
స యుద్ధమదసంమత్తో నాభ్యనందత్తథాఽర్చనం ॥ 3-117-21(20549)
ప్రమథ్య చాశ్రమాత్తస్మాద్ధోమధేనోస్తతోబలాత్।
జహార వత్సం క్రోశంత్యా బభంజ చ మహాద్రుమాన్ ॥ 3-117-22(20550)
ఆగతాయ చ రామాయ తదాచష్ట పితా స్వయం।
గాం చ రోరుదతీం దృష్ట్వా కోపో రామం సమావిశత్।
స మన్యువశమాపన్నః కార్తవీర్యముపాద్రవత్ ॥ 3-117-23(20551)
తస్యాథ యుధి విక్రంయ భార్గవః పరవీరహా।
చిచ్ఛేద నిశితైర్భల్లైర్బాహూన్పరిఘసంనిభాన్ ॥ 3-117-24(20552)
సహస్రసంమితాన్రాజన్ప్రగృహ్య రుచిరం ధనుః।
అభిభూతః స రామేణ సంయుక్తః కాలధర్మణా ॥ 3-117-25(20553)
అర్జునస్యాథ దాయాదా రామేణ కృతమన్యవః।
ఆశ్రమస్థం వినా రామం జమదగ్నిముపాద్రవన్ ॥ 3-117-26(20554)
తే తం జఘ్నుర్మహావీర్యమయుధ్యంతం తపస్వినం।
అసకృద్రామరామేతి విక్రోశంతమనాథవత్ ॥ 3-117-27(20555)
కార్తవీర్యస్య పుత్రాస్తు జమదగ్నిం యుధిష్ఠిర।
ఘాతయిత్వా శరైర్జగ్ముర్యథాగతమరిందమాః ॥ 3-117-28(20556)
అపక్రాంతేషు వై తేషు జమదగ్నౌ తథా గతే।
సమిత్పాణిరుపాగచ్ఛదాశ్రమం భృగునందనః ॥ 3-117-29(20557)
స దృష్ట్వా పితరం వీరస్తదా మృత్యువశం గతం।
అనర్హం తం తథాభూతం విలలాప సుదుఃఖితః ॥ 3-117-30(20558)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్థయాత్రాపర్వణి సప్తదశాధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 117 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-117-7 తతస్తస్య స్పృహయామాస తమైచ్ఛత్। సభార్యం హేమమాలినమితి క. ధ. పాఠః ॥
3-117-25 కాలధర్మణా మృత్యునా ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.